Robert Żukowski - Rycerstwo polskie X-XV w.
spisał Bartłomiej

Okładka

Rycerstwo polskie X-XV w." to krótkie (96 stron) opracowanie traktujące o ewolucji wojska, broni, uzbrojenia ochronnego i sposobów walki w wymienionym okresie. Podzielone zostało na trzy rozdziały. Pierwszy opisuje drużyny Piastów, drugi rycerstwo w dobie rozbicia dzielnicowego, trzeci w wiekach XIV i początku XV. Dodatkowo uzupełnione jest tekstem Grzegorza Kapuścińskiego "Herb w rycerskim rodzie".

Książeczka w żaden sposób nie jest wyczerpująca, jednak nie takie było jej zadanie. Może stanowić bardzo dobry wstęp dla osób, które dopiero wchodzą w "ruch rycerski" i zachęca do sięgnięcia po obszerniejsze lektury. Temat potraktowany jest dość rzeczowo i w zasadzie jest tam tylko jeden rażący błąd - mianowicie autor podaje rok 1159 jako datę sprowadzenia Krzyżaków do Polski. Drobne zastrzeżenia mogą też budzić niektóre rysunki, np. hełm pochylonego rycerza na trzeciej tablicy barwnej, czy prosta tarcza zamiast wypukłej na tablicy drugiej, ale ogólnie nie ma to aż takiego znaczenia. Jeszcze tylko dodam, że nieco dziwnie został złożony tekst - ilustracje często wchodzą na kolumnę, co momentami dość utrudnia czytanie.

Wpublikacji tej można znaleźć kilka dość przydatnych rzeczy, np. sposób mocowania rzemieni do tarczy albo wykonania ostróg (chociaż kto dziś jeździ z ostrogami...), a także sporo ilustracji, szkoda tylko, że iluminacje są bardzo małe i czarno-białe.

Nie da się napisać o "Rycerstwie polskim" wiele więcej. Nie jest to dzieło wybitne, ani żadne odkrycie, ale z pewnością warte wydania tych kilkunastu złotych i umieszczenia w bibliotece bractwa, żeby osoby, które dopiero zaczynają się interesować historią broni i uzbrojenia mogły wyrobić sobie ogólne rozeznanie w tym temacie.


R. Żukowski, Rycerstwo polskie X-XVw., Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 1999, s. 96,
ISBN 83-7233-033-6

Inne książki o tej tematyce

  1. Richard Barber, Rycerze i rycerskość
  2. Michael Foss, Chivalry
  3. Marian Głosek, Późnośredniowieczna broń obuchowa w zbiorach polskich
  4. Marian Głosek, Znaki i napisy na mieczach średniowiecznych w Polsce
  5. Leszek Kajzer, Uzbrojenie i ubiór rycerski w średniowiecznej Małopolsce
  6. Andrzej Nadolski, Broń i strój rycerstwa polskiego w średniowieczu
  7. Andrzej Nadolski (red.), Uzbrojenie w Polsce średniowiecznej 1350-1450
  8. Ewart Oakeshott, A Knight and His Weapons
  9. Ewart Oakeshott, Records of the Medieval Sword
  10. Ewart Oakeshott, Sword in Hand
  11. Ewart Oakeshott, Sword in the Age of Chivalry
  12. Denise Sesin (red.), (Jak wyglądało życie) w czasach rycerstwa